گــاو و گــوســفند بجــای ملی و شــلغم

اگر شما تابو حكومت مطلقه قبيله حاكم را نابود نكنيد چگونه ميتوانيد كانديد معاونيت اول شويد،ازيك طرف براى تداوم حكومت مطلقه وتداوم تا بو تلاش ميكنيد واز طرف با كانديدى براى معاونيت اول تابو شكنى ميكنيد، وقتكه تلاش متمركز براى نابودى تابو حكومت مداوم قبيله صورت ميگيرد تا درنتيجه آن يك اوزبيك به اساس توانمندى خود نه معاون بلكه ريس جمهـور شود،ويا هـزاره تركمن نورستانى تاجك پشتون هـمه به اساس اهـليت خود به مقام برسند نه به اساس وابستگى قومى خود،در كنار حكو مت قبيله قرار ميگيريد.در نظام فرد محور اوزبيك برنده ميشوددوستم خان مردم اوزبيك از رمه گوسفند فرق كند كه شايد روزى اين رابط دوام نكنيد تا خلق اوزبيك را تسليم پسر خود باتور خان نمايد تا اين سلسله هـمين طور دوام نمايد

جمال نام تو چرا به حسرت اوزبیکستان و تورکیه سوخته ای ؟؟؟ اوزبیکستان و تورکیه چه نقشی برامورداخلی افغانستان دارند ؟؟؟ توچرا ا زمداخله علنی بادار هایت
پاکستان و ایران حرفی به میان نمیآوری ؟؟؟ شما متعصبین کورنظر، نیت خراب ، سبب بد امنی و پس مانی افغانستان شده اید ، به جای تهمت ناحق ود روغ بافی ،
و بد بینی د ر حق تورک تبارهای افغانستان ، ا ز خداوند کریم خیرو امنیت ملت را طلب کنید ، خدمت نامشروع به دیگران تا بکی ؟؟؟ حسرت اوزبیک هارا نخورید .

برادر ام محمد جان نياز به اگاهـى وفهـم دارى درست آدم هـاى مثل تو ترك تبار گفته پشت دوستم ميدويد بدون درك مسائل رمه وار.با يك نگاه به انتخابات قبلى ميتوانى دريابى كه چند روز قبل از انتخابات تركيه دوستم را از گوش اش گرفته تسليم كرزى نمود،تا كه احمق در جهـان است مفلس در نمي ماند.

در ١٠ سال گزشته غنى احمدزى نشان داد با داشتن سند دوكتورا وزندگى در غرب و اكت دمكرات مابانه فرق بين او وملا عمر وجود ندارد ،احمدزى در مدت اين ١٠سال حضور در بخش هـاى مهـم قدرت امكان آن را داشت تا داشمند بودن دمكرات بودن خود رانشان بدهـد كه چنين نبود،ماهـيت أصلى او تعصب تكبر بلند پروازى وكارگريزى بود،قضاوت بايد از روى كاركرد هـاى او باشد نه لقب كه انگيس براى او داده يا ميدهـد،در اين مدت او نشان داده نتوانست كه افكار او از ملا عمر فرق دارد.اشرف غنى احمدزى افكار قوم گراى فاشيستى را تيورتيزه و ملا عمر آنرا عملى ميكند.

نسبت به اشرف غنی احمدزی کرزی بهتر است.

محمد جان: نه كل باند و نه كدو خاك بر سر هـر دو، يا ب عباره ديگر سگ برادرى شغال است.

برادرها یگانگی و وحدت خود را حفظ کنین ، بعضی مبصرین کابل پرس^? مثل بهمن خیل و بولانی خیل ، همین وظیفه اش است ، که دربین ملت ما تفرقه بیاندازه ، همین کارش است و از همین راه شکم خود را سیر میکنه، ولی نه پشتون ها ایقه ضعیف استن که بهمن و میر احمد بولانی، انها را سبک بسازه و نه الحمد لله اینها در جامعه ما محبوب استن، که ادم ازیش احساس بیم داشته باشه ، این بیچاره ها مشابه فاحشه ها استند، که حرص ، رقابت منفی ، حسادت و احساس کمتری به این فحاشت واداشته است ... اصلا درباریش فکر نکنین ، اگر افغانستان اباد ، ازاد ، مترقی و پیشرفته میخواهید، همین تیم داکتر اشرف غنی را انتخاب کنین ، حد اقل پشتونها و ازبیک ها باید قدر این فرصت را بدانه ، بخاطریکه پشتون، ازبیک ، ترکمن ، بلوچ و پشه یی با هم مشترکات زیادی دارد ... باید با هم متفق شوه

بعضی از مبصران کابل پریس فکر میکنه، که پشتونها بر ضد داکتر غنی استن، ولی هیچ یکی از پشتونها تا به حال نگفته است ، که در بین این کاندیدها از داکتر اشرف غنی کرده، ادم لایق و مناسب وجود دارد، در اوایل انتقاد پشتونها بالای اشرف غنی به این خاطر بود ، که چرا با جنرال دوستم ایتلاف کرد، ولی فعلا همه مردم افغانستان به این حقیقت دست یافته که انتخاب جنرال دوستم ، منحیث معاون اول ، گام تصادفی نه بلکه یک قدم مثبت، منطقی و دیموکراتیک بود ...

ډاکټر اشرف غني ولې له دوستم سره یو ځای شو؟

د دې خبرې لنډ، ساده ځواب دی. انتخابات په رأیه ګټل کېږي، او دوستم رأیه لري. له دوستم پرته، هغه رأیه، چې ډاکټر غني کامیاب کړي، بل ځای نشته، او دلیلونه یې ټولو ته واضح دي.

که ټاکنې ګټل نه غواړئ، بیا نو اشرف غني مه ملامتوئ، ټاکنې تحریم کړئ. دا خلک اصلا دوه ډوله پیغامه لري. یا وایي چې اشرف غني دې نه کاندیدېږي. نه دې یې ګټي. پرې دې ږدي چې نظام خراب شي، ځکه، نه کاندیدېدل، او بې رأیې کاندیدتوب یې یوه خبره ده. او یا بیا دغه خلک د نورو کاندیدانو کمپاینران دي، او له دې موضوع د غښتلي اشرف غني پر ضد د منفي کمپاین کار اخلي. په دې قضیه کې درېیمه نه را جوړېږي.
اصلي ستونزه دا نه ده چې خلکو د اشرف غني سیاست نه دی درک کړی. اصلي ستونزه دا ده چې خلکو مطلقاٌ سیاست نه دی درک کړی.
سیاست د ګټې او تاوان لوبه ده. د اسلامي شریعت له لحاظه چې په سیاست کې کومه فقه کارېږي، هغې ته د موازنې فقهه وایي. د موازنې د فقهې معنا دا ده چې، هرڅه موازنه شي، او ډېر ګټور ته په لږ ګټور، یا لږ ګټور ته په مضر، یا لږ مضر ته په ډېر مضر ترجیح ورکړل شي.

د افغانانو سیاست بیا د موازنې د فقهې پر اساس نه، بلکې د مجادلې د اصل پر اساس دی.

دلته خلک د ډاکټر غني یوه منښته ویني، خو نور یو درځن ارزښته یې نه ګوري.

په سیاست کې آرمانيتوب د مطلقیت په معنا نه دی. په سیاست کې ارمانونه هم مطلق نه، بلکې نسبي ترلاسه کېږي.

له بده مرغه، موږ سیاسي استدلال په دماغ نه، بلکې په شاعرانه زړه کوو، او د یوه یاقربان ناره، تر سلو معقولو دلیلونو ډېر اغېز راباندې کوي، په داسې حال کې چې سیاست، او طبابت، له آره د نه عاطفیتوب په یوه اصل شریک دي. سیاسي رهبر مجبور دی، د ستونزو د تداوي لپاره په سخت زړه جراحي وکړي، خو که شاعر سړی جراح شي، نو دی به اوښکي تویوي، او ناروغ به سا ورکوي.

هغه ورځ یوه را ته لیکلي چې، قرارصیب تر محض ولاړ، په خرپ نړېدلې ښه ده.
په سیاست او جګړه کې دا ډول پرېکړه وېروونکې او مدهشه ده.
دا ځوان نو څه خبر دی، چې د ملتونو نړېدل څه معنا لري. هغوی چې جنګ غواړي، د جنګ له زوره نه دي خبر…
دا متلونو ستاسې په شخصي تصامیمو کې په خپل مسؤولیت استعمال کړئ، پروا نه لري، خو د ملت برخلیک په متلونو نه ټاکل کېږي.
زموږ سیاسي تبصرې منثورو شعرونو ته ورته دي چې له مبالغو، استعارو، کنایو، او رنګینو الفاظو ډکې دي، په سترګو کې اوښکي ژر راولي، خو سر ته عقل نه شي را وستلای.

په سیاست کې د عربانو د پېړیو بصیرت ښه کار ورکوي چې وایي: طلب الکل، فوت الکل… هر څه غوښتل، هرڅه له لاسه ورکول دي.

که دا څو ورځې پرلپسې رسنۍ وکتل شي، له افغانانو، په تېره پښتنو افغانانو پر ټولنیزو، او نورو رسنیو دښمن ورک دی. د تېر دېرش کاله د جګړې مجرمان، اختطافچیان، د ځمکو غاصبان، اسلامکاري، قاتلان، انتحاریان، بدموره ګاونډي، یهود، اسرائیل، مصر، سوریه، کفر او اسلام ټول پاتې دي، او په دین او وطن مین شازلمي د خپل هېواد د تر ټولو لویې هستۍ په غندنه داسې را توش دي لکه نه چې کوم بل مضریت پاتې وي، او نه کوم ګټور کار.

موږ چې غني ستایو، شخصیت نه پالو، بلکې د شخصیت تر شا پراته ارزښتونه پالو.

زموږ په نزد، اشرف غني فرد نه دی، لاره ده. که هغه، د فرد په حیث، له لارې منصرف هم شي، د هغه لاره خپل مالکان لري. د هغه شخصیت نن ورځ ځکه یادېږي، چې تر شا یې څو شمېرلي خو حیاتي ارزښتونه پراته دي.

لومړی، او تر ټولو لوی ارزښت د هغه دریابي علم دی. علم، په مشر کې له دوو عمده شرعي شرطونو څخه یو دی، چې دوهم یې امانتداري یاده شوې ده.

دوهم ارزښت، د اشرف غني د قاطعیت، پوهې، او شخصیت او اوسني حالت تناسب دی.

دریېم ارزښت د ده معنادار او احساسېدونکي شعارونه، طرحې، او پلانونه دي. مثلا، د دوام، او تحول د موازنې د شعار معقولیت او وزن تر دې دمه د هیڅ کاندید په شعار کې هم نشته.

څلورم ارزښت د ده تر شا د ولاړو انسانانو کیفیت دی. دا شپې ورځې یو څو نورو څېرو ته هم په تمه یو. که هغه هم د ډاکټر غني ملې شي، نو تر شا به یې د تېرو یوولسو کلونو آزمویلي سپېڅلي، وړ، او زړور کدرونه را ټول شوي وي.

که د راتلونکي وړاندوینه نشئ کولای، د تېر ارزونه خو کولای شئ. وګورئ، چې د ډاکټر غني شالید څنګه دی، اتمر وزارت د کلیو پراختیا وزارت څنګه اداره کړی و، او د کلیو پراختیا وزارت یې کوم ځای ته رسولی و؟ په معارف کې یې په لنډه موده کې څه وکړل، او د کورنیو چارو د وزارت پر مهال یې په اختطافچیانو څه حال راووست؟ او بیا چې د کلیو پراختیا وزارت جمعیت ګوند ته په لاس ورغی، له کلیو پراختیا وزارته څه جوړ شول؟ جلالي د څه پر سر استعفاء ورکړې وه؟ بشردوست ولې له پارلمانه ایستل شوی و؟

موږ ولې له هغو خلکو، چې په ماضي کې یې خرابیاني کړي، په آینده کې د ښو تمه لرو، او له هغو چې تېر کردار یې له لاسته راوړنو، قاطعیته، شفافیته او زحمت کشۍ ډک دی، په آینده کې د خرابي وېره لرو.

پنځم ارزښت د افغانستان پر ماضي، یعنې سپین ږیرو د ده کم، او د افغانستان په نن او راتلونکي، یعنې ځوانانو ډېر حساب دی. دا چې هغه به د درځنونو سلاکارانو پر ځای ۵۰۰ ځوانان ارګ ته ننباسي، او څلور اقلیته به په څلورو سیاسي اکثریتونو بدلوي.

زه له دریو لومړیو کاندیدانو څخه د یوه کاندید دفتر ته ورغلی وم، ما وېل د ځوانانو د را ښکېلولو لپاره څه پروګرام، طرحه، ژمنه، شعار؟؟؟ وېلې ځوانان خو څه له اسمانه نه دي را ښکته شوي، خو د پلاني حاجي صاحب دوه ورېرونه دي، د پلاني حاجي صېب څلور ورېرونه دي، د پلاني حاجي صېب څو زامن دي. چې هغه ورته ووایي، ځوانان هماغسې کوي. که بل څه نشئ کولای، همدغسې یوه ساده پرتله خو کولای شئ چې یو ځلې د اشرف غني تر دفتره هم زحمت وباسئ، او بیا د یو دوو نورو کاندیدانو لور ته هم سر ور ښکاره کړئ.

شپږم ارزښت یې د ده په اړه موجود نړیوال احترام، او په نړیوالو صحنو کې د ده بدلتیا او زړورتوب دی. هغه چې د ملګرو ملتونو سرمشرۍ ته کاندیدېدای شي، د ګڼو هېوادونو اعتماد ته ضرورت لري، او نوموړي دا اعتماد درلود.

اووم ارزښت یې د ده خپله کاري سابقه ده. دا چې نوموړی د نړۍ په کچه د خپل وخت تر ټولو بریالی مالیه وزیر شو. دا چې ده افغانۍ افغانۍ او سرداره کړه. دا چې ده ملي پیوستون طرح، او اتمر تطبیق کړ. دا چې ده کابل پوهنتون پوهنتون کړ. دا چې د ملګرو ملتونو مشرۍ ته د کاندیدۍ پر مهال یې له لویو قدرتونو د ملګرو ملتونو د خلاصوالي ژمنه کوله. دا چې ګمرکات او عواید یې مرکزي کړل. دا چې په کابل کانفرانس کې یې د افغانستان آبرو ور په ځای کړه، او نړۍ یې قانع کړه چې افغانان خپل پلان خپله جوړولای شي. دا چې د انتقال، په تېره د باګرام د انتقال جنجالي کار د کلونو ځنډېدلی کار یې په شپږو اونیو کې خلاص کړ. دا چې د ستراتیجیک تړون جنجالونه یې یوطرفه کړل، او سل دغسې نورې کارنامې یې په داسې حال کې ثابتې دي، چې سیاسي قوت عملاً له ده سره نه و. داسې فکر وکړئ چې منابع، سیاسي قوت، او صلاحیت د ده شي، پایله به یې څه وي.

البته، د امنیتي کمیسیون د مشر په توګه، د امنیتي سکتور په برخه کې د هغه بریاوو، او درک په دغه سکتور کې د ده خارق العاده مهارت ثابت کړی دی.

اتم ارزښت یې د نوموړي د تر کمپاین مخکې، او کمپاین وروسته کارونو تړاو او د ده د کردار پروسه یي توب، او فکري اساس دی. نوموړی خپل کمپاین د خپلې واکمنۍ برخه بولي. ځکه خو یې تر واکمنۍ مخکې دوستم د ټوپکسالارانو د بښنې غوښتلو د لړۍ پیلوونکی کړ. تر واکمنۍ مخکې یې د داخلي بې ځایه شویو د پر ځای کولو پلان جوړ کړ. تر واکمنۍ مخکې یې خپل چوکاټ، او طرحې ترتیب او چاپ کړې. تر واکمنۍ مخکې یې چارې ځوانانو ته محولې کړې. تر واکمنۍ مخکې یې پر ملي مسایلو چنې پیل کړې. تر واکمنۍ مخکې یې د شمال او جنوب د عنوانونو طلسم مات کړ. تر واکمنۍ مخکې یې د ترکتبارو عقدې پرانیستې. تر واکمنۍ مخکې یې د لوستو، او روښانه ناقومي ځوانانو قشر رامنځته او رسمي کړ. وګورو، چې وروسته لا څه څه کوي.

نهم ارزښت یې د سولې د پروسې پر مقدماتو د کار پیل دی. د زندان له بندانه د ۵۰۰۰ بې ګناه یا لږ تر لږه، هغو کسانو خوشي کول چې رسمي اتهام یې نه درلود، یا یې کافي اندازه بند تېر کړی و، د سولې په وړاندې ستر عملي ګام دی. دغه راز، د مخالفینو په لیکو کې د شمال د بې ځایه شویو لوی شمېر وګړیو ته خپلو سیمو ته د بیا ستنېدلو فرصت برابرول او په دې اړه بحثونه د سولې پر وړاندې دوهم عملي ګام دی.

لسم ارزښت یې د بهرنیو اړیکو لپاره د یوه منظم او قناعت ورکوونکي چوکاټ درلودل دي. نوموړی له اسلامي نړۍ سره د ښو اړیکو پر شتون باور لري، په داسې حال کې چې دغه اړیکې په تېره دوره کې د ایران او ځینو نورو هېوادونو د ګټو او نفوذ قرباني وې. له سني، په تېره عربي اسلامي هېوادونو سره زموږ اړیکې زموږ مذهبي هویت تقویه کوي، او افغانستان په وړاندې د پراخو علمي او نورو سرچینو دروازه پرانیزي.

یوولسم ارزښت یې د ملت جوړونې او دولت جوړونې د مسایلو په وړاندې د ډاکټر صاحب حساسیت، ستراتیجیک لرلید، او په دې اړه د نړۍ په کچه د هغه مرجعیت دی. د یادونې وړ ده چې پر همدې موضوع د نوموړي علمي آثار اوس هم د نړۍ په معتبرو پوهنتونونو کې تدریسېږي.

له بده مرغه، زموږ د لیکوالو د پوهولو تر هنر، د هغوی د ژړولو هنر ډېر غښتلی دی، خو موږ وایو، خدای ته وګورئ، موږ ته داسې څه مه لیکئ چې په سترګو کې مو اوښکي بلکې، داسې څه ولیکئ، چې سر ته مو عقل، هوښ، او تدبر راولي. خپل غم ما ته مه انتقالوئ، خپله پوهه، او بصیرت ما ته انتقال کړئ.

درناوی

مجيد قرار

چمبرک اوغان !
مجید قرار از جمله بچه بیریش های عصمت قانع است ؛ در فرهنگ اوغانی ؛ سخن" بچه" ونوشتهء بچه را کچه میگویند: درتاریخ سیاسی اوغانها یگاننه بچه بیریش که شانس پیشرفت پیدا کرد او احمدخان درانی ویا ملتانی بود به این معنا که: این تنها احمدشاه بابای تان یک شانس آورد که بعدازز نادر افشار زمام امور خراسان را بدست گرفت؛ اگر اوغان اصیل باشی ، پس این مقاله را هم بخوان که اوغان خودت در مورد جنرال دوستم واشرف غنی جه گفته است:
" سترمتفکراو سترجګړه مار / محمدآصف خواتی
Wednesday, 09.10.2013, 09:39pm (GMT)

پدې وروستیو کې د ښاغلی اشرف غني احمدزی په هکله ویل کیږي چې هغه د نړی دویم متفکردۍ۰ په رښتیا سره د داسې یوه سترمتفکرسره ښايي چې په نړیواله کچه دسترو او وتلو سیاسي ، فرهنګي او پوځي څیروسره راشه درشه اواړیکې ولري اودهغوسره ګډ کاروکړي۰ له همدې امله وچې کله یې په کال ۲۰۰۹ کې د افغانستان ولسمشرۍ ته درسیدوپه موخه دسیالۍ ډګرته راودانګل د خپل انتخاباتي کمپاین د ښې سمبالتیا لپاره یې مشهورامریکایي ستراتژیست جیمزکارویل د سلاکار په توګه غوره کړ۰ همداراز په خپل انتخاباتی شعارکې یې د داسې چا نوم راوړی و چې ټوله نړۍ یې دنامه سره آشنا ده اوهغه بارک اوباما دۍ۰ هغه شعارمې له یاده وتلی او نشم کولای کټ مټ یې دلته راوړم خومحتوی یې دفساد سره په مبارزه څرخیده چې بارک اوباما هم په افغانستان کې فساد نه غواړي۰ په هر صورت داچې د خپل انتخاباتي کمپاین لپاره یې امریکایي ستراتژیست غوره کړی واوپه انتخاباتي شعار کې یې بیا هم دامریکې دولسمشر نوم راوړی وبحث نه کوم خوداچې داځل یې هغه مشهور اوسترجګړه مار (جنرال عبدالرشید دوستم ) چې افغانان هغه د ډله ییز وژنو اوقتلونو ، چوراو چپاو، وحشت اوبربریت، ورانولو اوسوزولو ،پردۍ پالنې اووطن پلورنې ، توکم پالنې او غدارۍ سمبول ګڼي د خپل لومړي مرستیال په توګه غوره کړغواړم مکث وکړم۰

که چیرې داسې یوڅوک چې په جګړو ، وژنو او ورانولوکې دواک اوځواک ، شان اوشوکت ، نوم اواعتبارخاوند شوی وي خپل مرستیالان اوهمکاران جګړه ماران غوره کړي یوه طبیعي خبره ده خو کله چې یوپوه اومتفکر چې دجګړو، وژنو او ورانولوسره یې هیڅ تړاونه درلود ، په تدریس او څیړنو بوخت و، د قلم اوکتاب ، لکچراو کنفرانس، محصل اواستاد سره یې کاردرلود دداسې یوه چاسره چې دبرچې اوټوپک ، ماین اوټانک، خپلسره ملیشو اوبهرنیو اجیروترهګروسره تړاودرلود ګډه ژبه مومي اوهغه دخپل مرستیال په توګه دیوه هیواد اودهمدې هیواد دې دیرش میلیوني اوسیدونکوپه مقدراتو واکمنول غواړي دپام ، بحث اواندیښنې وړ مسئله ده۰ دادحیرانتیا خبره ده چې څرنګه یوسترمتفکر دیوه سترجګړه مارسره چې څه دپاسه دری لسیزې دپردیودارادې له مخې دخپل ولس سره په جګړه اودخپلووطنوالوپه وژنولګیا دۍ ګډه ژبه موندلې اوچمتو شوی دۍ چې دهغه سره ګډ کاروکړي۰ ماڅو کاله مخکې یوه لیکنه چې سرلیک یې د عجایباتوتاټوبی وپه ځینوویب پانو کې خپره کړې وه او دښاغلي احمدزي دې انتخاب زه په بشپړ ډول متیقین کړم چې په رښتیاسره افغانستان دعجایباتو ټاټوبی دۍ۰ بله خبره چې عجیبه بریښی داد ه چې د۲۰۰۹ کال د رسوایۍ څخه ډکوټاکنوکې اشرف غني احمدزي په سلوکې درۍ رایې هم ترلاسه نکړې چې هغه په نشت کې حسابیږي۰ داچې پدې پنځوکلونوکې ښاغلي احمدزي کوم داسې غوره کارکړی دۍ چې دخلکوپه زړونوکې یې ځای موندلی وي اوداځل ولس ده ته رایه ورکړي ماته څرګند نه دۍ۰ دتیرو ټاکنو وروسته پنځو کلونوکې دنړی ددویم متفکر هغه کارچې دپام وړدۍ هغه دبهرنیو نیواکګرو لښکروڅخه دامنیتي چارو دلیږد بهیر دۍ۰ دابهیرلدې امله کوم سترشهکارندۍ چې داډول لیږدیوعادي اومعمولي بهیردۍ داځکه چې دډاکټرنجیب الله د واکمنۍ پرمهال دشوروي نیواکګرو لښکروڅخه دا لیږد دکوم دولتی مسئول پرته په بري سره ترسره شو ۰ شوروي نیواکګروبیله دې چې ځانګړی دولتي مسئول دهغوی نه دلیږدچارې پرمخ یوسي ددوی په لاس جوړې شوې ودانۍ افغان لوري ته سپارلې خونني ناټویي نیواکګر هغه ورانوي اودنړی دویم متکفر پدې اړه چې دلیږدمسئولیت هم لري چوپه خوله پاتې دۍ ۰لامل یې دادۍ نه داچې ناټویي نیواکګر دهغه نوم په کوم بل لست کې ونه لیکي۰ داځکه چې دننۍ یوې قطبي نړۍ اصلي بادار قضاوتونه دموسم په بدلون سره بدلون مومي ۰ یووخت یې د افغانستان دوخت واکمنۍ په وړاندې هغوجنګیالیوته چې په وژنواوورانولوکې دنورونه مخکښ وو جهادي اتلان ویل اونن هغوی ته دبشردحقوقونه سرغړونکي او ترهګروایي۰

اوس راځم دټاکنوخبرې ته۰ په تیرو ټاکنوکې د رایې دورکوونکو دغوڅ اکثریت نه ګډون داحقیقت نندارې ته کیښودچې هغه ټاکنې چې دپردیونیواکګرو لښکروپه شتون کې ترسره کیږي بیله شکه له تقلب ، ټګۍ اوبرګۍ ډکې وې چې ولس هغه تحریم کړې۰ ولس پدې پوهیده چې ددې ټاکنووروسته واکمني ددې واک ، وس اولیوالتیا نلري چې هیوادته سوله اوټیکاوراوړي چې داانګیرنه سمه وه۰ څرګندساری یې پدې کې وینوچې دنورستان ولایت دولایتي شورا لپاره حتي نوماندان نشي کولای هلته خپل نومونه ثبت کړي اودکابل بلواکې واکمنۍ پریکړه وکړه چې دنوموړي ولایت ولایتي شوراګانوته نوماندان په کابل کې ځانونه ثبت کړي۰ هو! دادعجایباتوهیواددۍ چې دیوه ناامنه ولایت استازي په خپل ولایت کې ځانونه نشي ثبتولای اوپه پلازمیینه کې هغوی ته دنامه دثبتولواجازه ورکول کیږي اوکله چې په راتلونکې کال کې ولایتي شوراګانوته ټاکنې ترسره شي واکمني به اعلان وکړي چې دنورستان خلکو په کابل کې دولسمشری اوولایتی شوراګانوته رایې واچولې اویا داچې دڅوتنونومونه به ولایت ته واستوی چې دادنورستان ولایت دولایتی شوراګانومنتخب استازي دي۰ داځکه چې په دې وروستیو دوولسوکلونوکې زموږپه هیواد کې دپردیود فتنو اوتزویري کړنو پربنسټ دبهرڅخه په موږدتپل شوې دموکراسۍ له امله هره لوبه، هرنیرنګ ،هره رسوایي اوهرډول ډنډوره شونې ده.

د نورستان دولایت بې امني ښيي چې دوخت په تیریدوسره په هیواد کې سیاسي – امنیتي وضعیت کړکیچن کیږي۰ اصلي لامل یې دادۍ چې په هیوادکې دوولس کلن پیل شوی بهیر چې اشرف غني دهغه دتداوم اوجدي تحول غوښتونکی دۍ افغان میړني او آزاد خیال ولس ته دمنلووړ نه دۍ ۰ داځکه چې دابهیرد ولس په برخلیک باندې دشراوفساد دعاملینو ، جګړه مارانو، لوټمارانواوپردی پالوواکمنول اودهغوی دلا غوړیدو اوځواکمن کیدوبهیردۍ ۰ داحمدزي له لوري تداوم پدې کې څرګندشوچې انتخاباتي ټیم یې دوروستۍ دوولس کلنې واکمنۍ لوړپوړي چارواکي دي اوجدي تحول یې دادۍ چې دډله ییزووژنوسرسالاراوسترجګړه مار یې دلومړی مرستیال په توګه غوره کړ۰ جنرال دوستم دهغوڅـلوروتنوڅخه یودۍ چې کله په کال ۲۰۰۱ کې امریکایي واکمنودافغانستان دنیولوعملي اقدامات پیل کړل هغه هم امریکایي جنرالانوته ژمنه وکړه چې دافغانستان په نیولوکې به هغه دامریکایي یرغلګرو لښکرودافغان پلیوځواکونود یوې برخې چې ازبک ملیشې دي دقوماندان دنده ولري۰ هغه مهال امریکایي جنرالانوپه تاجکستان کې دشمال تلوالې له څلورو جګړه مارانو( دوستم ، قسیم فهیم ، اسماعیل خان ، کریم خلیلي ) سره وکتل اوهغوی ژمنه وکړه چې امریکایانو ته به د افغانستان په نیولوکې دخپلوملیشوپرمټ بیله کوم قید او شرط اوتړون پرته مرسته وکړي ۰ امریکایانو پرون دوستم اونوردافغانستان دنیولوپه موخه دپلیو قطعاتود قوماندانانوپه شان استخدام کړل اوظاهرآ یې دواک په ګډۍ کینول اوښاغلی احمدزی غواړي که ولسمشرۍ ته ورسیږي دوولس کاله مخکې پیل شوي بهیرته به دوام ورکړي چې مانایې دجګړه مارانوواک اوشته فساد ته دوام ورکول دي ۰ لدې امله یې جنرال دوستم دلومړي مرستیال اوسرور دانش دوحدت ګونددمشرکریم خلیلي مرستیال ددویم مرستیال په توګه غوره کړل چې دا انتخاب په رښتیا سره ددولس کاله مخکې پیل شوي بهیرتداوم ښيي چې هغه دافغانستان اودافغانستان دخلکوپربرخلیک د جګړه مارانواولوټمارانو دواک تداوم دۍ۰ داځکه چې دبن په کنفرانس کې دښایسته سالارۍ اودیوه ژمن حکومت پرځای دجګړه مارانو، لوټمارانو ،دبشر دحقوقودسرغړونکواوقومي سوداګرو د واکمنۍ بنسټ کیښودل شو۰

بازهم به جواب چمبرک نفاق افگن ابلیس صفت اوغان!
چمبرک! توکه به دیگران بدون سند ودلیل فحاشی میکنی وعمدا تخلص دوست گرانقدر نویسندهء وطن جناب میراحمد لومانی را توهین میکنی مگر خودت فحاشی نکرده ایی؟ انسان پست!
من وجناب لومانی؛ مگر اوغان استیم که افکار ونظریات خود وقلم خودرا درخدمت بیگانه ها قرار دهیم ومانند تو بی پدر بی مادر قلم خودرا بفروشیم؟ پس اگر درین ادعایت صادق استی بگو که ما خودما را به کدام کشور فروخته ایم؟ قلم فروشی؛ جاسوسی؛ وطنفروشی ؛ پنهان نمودن حقایق تاریخی که کار شما وهم تباران شما می باشد که هم میفروشید وهم لاف غیرت وشهامت وجهاد سر میدهید ما بیچاره ها چه کرده ایم؛ میخواهی که اقوام غیر پشتون کورکورانه درحالیکه تمام حقوق تاریخی ومدنی شان را افاغنه غصب کرده اند وزیر نام تقلبی " افغان" که درزبان انگلیسی معنای سگ شکاری را میدهد ؛ حلقهء غلامی وبرده گی " افغانیت" را بگردن بیاوزیم؟ میخواهی که باید همه کورکورانه از ائتلاف غنی با محترم جنرال دوستم دفاع کنیم؟
چرا باید چنین بیاندیشیم ؟ ازنظر این بندهء حقیر فقیر سراپا تقصیر: پشتونها و تاجیک ها در سالیان واپسین بیشتر روی قدرت نخست کشور با هم رقابت نموده اند، اما هزاره ها و ازبک ها در افغانستان بیشتر در میان تاجیک ها و پشتونها منقسیم شده اند و از سیاست امتیازگیر و امتیاز بیشتر استفاده برده اند. در رقابت بین پشتونها و تاجیک ها اغلبآ بُرد از آن پشتونها بوده است، چرا که پشتونها حاکمیت شان وجهه سنتی پیدا نموده است و بیشتر از دو صد سال حکمروایی نموده اند، گرچه در اوایل سقوط رژیم طالبان تاجیک ها دارای موقف برتر بودند و نزدیک به ده سال رئیس دولت حکومت مجاهدین اقتدارش را در کوه پایه های پامیر وهندوکش نگهداشته بود، و منظر قدرت مشروع در نظام بین المللی نیز با با فرد اول دولت اسلامی بود که از نظر تباری تاجیک بدخشانی افغانستان بود، نبرد در برابر طالبانی نیز تاجیکان را به رهبری کشانیده بود، عمدهآ اقوام غیر پشتون و پشتونها مشرقی را در محور رهبری تاجیکان سمت و سو داده بود.

اما با مرگ فرمانده جبهه مقاومت ملی علیه طالبان احمد شاه مسعود، تغییر شرایط و پدید آمدن تحولات جدید سیاسی درافغانستان، سرانجام موقف برتر تاجیک بار دیگر متزلزل شد، تزلزل این موقف اول تاجیک ها به نفع پشتونها برخاسته از زیاده خواهی های فرماندهان جبهه مقاومت پس از مسعود دانسته میشود، رهبری انسجام یافته بیشتر محور پنجشیری پیدا کرده، آرمان گرایی مسعود به قیمت چند وزارت فروخت شد. اعتماد تنظیم ها نسبت به رهبری جبهه مقاومت کاهش یافت، محور جبهه مسعود از افغانستان محوری در سطح دره پنجشیر محوری سقوط کرد.

از سوی دیگر پشتونهای تکنوکرات تلاش کردند که حاکمیت پشتونها را وجهه بین المللی ببخشند، و عامل جنگ را اقتدار غیرپشتونی مسما سازند.

پس از مسعود رهبران تاجیکها نتوانسته اند، محور رقابت را به نفع شان تمام نمایند. در رقابت های انتخاباتی نیز سیاستمداران کارکشته پشتونی، سیاستمداران نو تجربه تاجیکی را به چالش و شکست کشانده اند.

آنچه در شکست محور قدرت تاجیکی نقش دارد، قابل تامل و اندیشه است، پس باید اندیشمندان تاجیک باید بررسی های جامعه شناسانه در این راستا انجام دهند. به من نظر عوامل که مسبب باخت تاجیکی و بُرد پشتونی میشود، از دلیل پایانی منشاء میگیرد

1- در نخست حضور پشتونها در این رقابت ها از مواضع قدرت است، تاجیک ها از قدرت اپوزسیونی وارد چانه زنی میشوند، درحالیکه پشتونها از قدرت حاکم در روند بازی برخودار اند، تاجیک ها بعداز تحویل قدرت به آقای کرزی بر مبنای توافق بن آلمان از سال 2001 و 2002 به بعد آهسته آهسته به حاشیه قدرت رانده شدند. اقوام غیر پشتونی و تاجیکی بیشتر از نظر روان شناسی به قدرت حاکم دل می بندند تا قدرت اپوزسیونی.

2- رویه تاجیک ها نیز استوار به گرایش قومی و قوم مداریست، هزاره و ازبک ها هیچ دلیل نمی بینند که حاکمیت تاجیک ها را به نسبت پشتون ها ترجیع بدهند، پس از این رو با گرفتن امتیاز از قوم حاکم، قوم رقیب را در میدان رقابت رها میکنند و در زمان کسب قدرت مستقیم با پشتونها وارد معامله میشوند.

3- پشتونها از اقتدار سنتی شان استفاده خوب می برند، در راستایی مسیر دادن فکر جمعی شایعات پخش می نمایند که بدون پشتونها اقوام دیگر نمی توانند که پادشاهی نمایند، در حالیکه این وجهه را تاجیکان ندارند.

4- رهبران پشتونی در افغانستان سنجیده شده و با دقت عمل می نمایند و چگونگی مدیریت وضعیت را به نفع خودشان دارند، در ادبیات سیاسی شان احساس مالکانه نسبت به همه افغانستان و حتی مناطق بیرون از افغانستان جاریست، بیشتر از سیاست تهاجمی استفاده می برند در حالیکه رهبران فعالی تاجیک ادعای مالکیت نسبت به تمام افغانستان ندارند در اغلب مورد فکر شان از اقارب، خانواد هو قریه شان فراتر نمی رود و برخی دیگرشان به مواضع تدافعی قرار دارند.

5- در میان توده های پشتون و تاجیک نیز تفاوت های زیادی دیده میشود، توده های پشتون که هنوزهم بدویت و صحرا گردی خویش از دست نداده اند روحیه ستیز شان نیز محفوظ است، پشتون گرایی دارای کود های مشخص است که در انسجام پشتون باوری کمک میکند، زبان پشتو، پشتونوالی، غیرت پشتونی و یک سری از مولفه های دیگر که تقویت کننده انسجام پشتونها دانسته میشود. درحالیکه تاجیک ها دارای کود ها تاجیکی منظم نیستند و نمیتوانند در محور کود تاجیکی کتله قومی شان را بسج نمایند، تاجیکان به نسبت سایر مردم افغانستان شهری تر اند و روحیه ستیز و جنگ ندارند. پس تحمیل قدرت قوم را دیگر بالای خودشان قبول دارند، اما برای یک پشتون عادی حاکمیت غیر پشتونی پذیرفتنی نیست و به غیرت پشتونی اش بر میخورد.

6- تاجیک در منطقه از 700 سال بدین سو از اقتدار سیاسی رانده شده اند، درحالیکه پشتونها بعداز دور ساختن ترکهای صفوی از قدرت حدود 250 سال است که قوم غالب در عرصه قدرت سیاسی درکشور ما هستند. سابقه حکومت داری و بودن در قدرت سیاسی نیز روحیه مبارزه را شدت می بخشد. تاجیکان درسالهای اخیر بیشتر عقده ها دوری از حاکمیت سیاسی را بوسیله فرماندهی احمد شاه مسعود بیرون دادند. آنچه محور رسیدن در قدرت برای تاجیکان ایجاد میکنند، بالاتر از الگو احمد شاه مسعود در اختیار ندارند. نویسنده گان تاجیک نیز نتوانسته اند، اسطوره سازی نمایند و غرور تاجیکی شکل دهند، وگذشته های اقتدار تاجیکان را در ذهن کودکان و نسل جوان تاجیک تبارز دهند، تا در انسجام تاجیکان نقش موثر پیدا کند.

7- رهبران تاجیک پس از مسعود هیچکدام آن درایت و توانایی های مسعود را نداشتند که بتوانند، در تربیه نسل جوان تاجیک اقدام بورزند، مسعود درحالیکه یک شخص نظامی بود، اما تلاش در راستایی تربیت سیاسی و آموزش و تحصیل جوانان آن زمان داشت و افراد زیادی را تقدم حوزه فکری اش نمود، کسانیکه شامل دستیاران و افراد نزدیک به مسعود بودند دارای توانایی مدیریتی در حکومت هستند. درحالیکه اطراف رهبران پس از مسعود از بی بندبار ترین، خود خواه ترین و بی درایت ترین انسانها هستند که غیر از بله و نه گفتن در صحبت تلفنی چیز دیگری را بلدیت ندارند. درضمن رهبران فعلی تاجیک غیر از ثروت اندوزی و منافع فردی خودشان فارمول بزرگتر ندارند. در سالهای پس از سقوط طالبان شرایط ادامه تحصیل و آموزش در افغانستان بالا گرفت، همه رهبران اقوام از پشتونها تا هزاره ها و ازبک راستای تحصیل و آموزش نسل جوان شان استفاده نمودند، با آنکه در میان رهبران سیاسی جنرال دوستم سیاستمدار حرفه ای پنداشته نمیشود، اما در عرصه رشد نسل جوان ازبک تبار گام های زیادی برداشته است و به مراتب از رهبران ثروت اندوز تاجیک در تربیه و حمایت نسل جوان ازبک پرداخته است، نمونه این سخن در عرصه سیاست و حضور جوانان ازبک در پارلمان کشور نیز قابل مشاهده است، هیچ نمونه از رهبران تاجیک وجود ندارد که از نسل جوان در انتخابات های گذشته در شورای های ولایتی و پارلمانی حمایت کرده باشند. از این رو رهبران تاجیک حمایت واقعی نسل جوان را هم مانند سایر رهبران ندارند و محبوبیت شان نیز در میان نسل جوان آنقدر عمیق نیست.

8- هر زمانیکه پشتونها در برابر تاجیکها در شرایط نا برابر قرار میگیرند، از استفاده امتیاز دهی استفاده می برند و تلاش می ورزند که با سرباز گیری از میان اقوام غیر پشتون مواضع تاجیکان را ضعیف بسازند، نمونه ادعا در دور انتخاباتی قبل و کنونی آشکار است. اما رهبران تاجیک هراس دارند هرگاه پشتونها را درقدرت سهیم نسازند، افغانستان تجزیه میشود، عدم بی باوری به قدرت تاجیکی در زبان داکتر عبدالله درجریان ثبت نام در کمیسیون انتخابات هویدا شد که گفت قصد تجزیه افغانستان را ندارد فکر میکنم بی مورد ترین جمله ای که بود در زبان یک رهبر سیاسی که ادعا ریاست جمهوری دارد طرح میشود. سوال اینجاست چرا ریاست جمهوری شما به مثابه تجزیه باشد؟ در حقیقت بیان این جمله عدم اعتماد پشتونها را تبیین میکرد و تاثیرات تبلغات پشتونها را که افکار عمومی را متاثر ساخته است که حاکمیت غیر پشتون به معنی تجزیه افغانستان است.

9- افرادیکه در مسند رهبری ملیت تاجیک رسیده اند، همه فاقد استراتژی و دید بلند مدت برای حکومت داری هستند، با این رهبران کوتاه فکر، احساساتی، معامله گر، عیاش ... و قدرت پرست بعید است که تاجیکان فرآیند بازی را به نفع خودشان رقم بزنند.

پس نسل جدید و تحصیل یافته تاجیک باید با درایت و نگاهی برگذشته تلاش ورزد که محور قدرت سنتی را بشکناند، نه بخاطر تصاحب و انحصار قدرت، بل خاطر نهادی شدن عدالت اجتماعی، به منظور تحقق حقوق مساوی همه اقوام تا زمینه ظهور سایر کتله های قومی در قدرت مساعد شود، تاجیکان باید روش و تاکتیک بازی شانرا تغییر بدهند، در غیرآنصورت تبعات منفی را برایشان بدنبال خواهد داشت، انحصار طلبی و نگاهی تنگ نظرانه قومی در هر صورت مردود است. شکست طلسم قدرت قومی در افغانستان را تاجیکان میتوانند در هماهنگی با همه اقوام مدیریت نمایند، اما این شکست نباید تاجیکان را قدرت طلب نماید و در حذف دیگران مصمم سازد. تاجیکان همانگونه که زبان شان عامل ارتباطی میان اقوام است و باید حضور شان در قدرت سیاسی نیز در راستای پیوند میان اقوام افغانستان موثریت داشته باشد. تاجیکان از نظر زیست اجتماعی نسبت به سایر کتله های انسانی افغانستان مراحل تمدنی و شهری را بیشتر تجربه کرده اند، پس میتوانند در فرآیند ملت شدن پیش آهنگ باشند. اما برگشت به هویت تاجیکی با انتباه از قومیت های دیگر افغانستان برای تاجیکها مصداق پیدا نمیکند، چرا تاجیک ها کودهای قومی قوی در اختیار ندارند و تاجیکان میتوانند با قدرت نرم فرهنگی مسیر قدرت سیاسی افغانستان را متحول بسازند.