«باری جهانی » يا انتحاری جهانی ؟

جالا ما منتظریم که آقای " بلال غزنوی" وهزار چهره های دیگر دراین زمینه ابراز نظر فرمایند.

دوستان درود ! با شخصیت و نوشته های محترم صبور سیاهسنگ آنقدر زیاد آشنایی ندارم که مشخص در مورد شان تبصره نمایم ، اما همینقدر میدانم که وقتی راوا با شخصیت سیاهسنگ و افکارشان دشمنی دارد ، بدین معناست که سر شان به تن شان می ارزد . امید از ایشان نگاشته های پر ارج و پر باری مانند این نقد نوشته در آینده نیز بخوانم . پیروز باشید .

باقی سمندر
سنبله سال ۱۳۹۰ خورشیدی
۱۴ سپتامبر سال ۲۰۱۱ میلادی

سلام به خوانندګان ارجمند کابل پرس^?
سلام به آقایان بهروز باختران و صبورالله سیاه سنګ

نقد کوبنده صبورالله سیاه سنګ برفرق مانیفست فاشیسم راخواندم و لحظه ای پیشتر وقتی عکسها ی دندان های ریخته شده جوانان پناهنده سرزمینم را در يونان دیدم که به زور مشت ولګد نیو فاشیسم سروصورت پناهندګان خون آلود شده بود و تنها دیروز برخورد فاسیستی داردوسته طالبان را در کابل همه دیدیم وخواندیم -ارزش نقد صبورالله سیاه سنګ برایم بیشتر ګردید . بخاطرم آمد که چندی پیش در مورد عبدالباری جهانی و صبورالله سیاه سنګ مطلبی نوشته بودم و در تارنمای ګفتمان منتشر ګردیده بود اما از سنګ صدا برآمده بود و از عبدالباری جهانی نه . اینک همان نبشته را برایشما در اینجا باردیګر برای نشر میسپارم تا اندکی به دیدګاه های عبدالباری نسبت به سیاه سنګ و دیګران روشن تر ګردد .
باقی سمندر

8میزان 1389

سپتامبر 2010-09-30

سخنی با عبدالباری جهانی

چندیست که در تارنماهای فردا و افغان جرمن و... نوشته هایی از عبد الباری جهانی و صبور الله سیاه سنگ را که باهم دیگر در پاره از مطالب وموضوعات بزرگ و نه چندان خرد جروبحث دارند ، بسیاری از خوانندگان به خوانش گرفته و من هم با دقت کامل سخنان جهانی وسیاه سنگ را خوانده و بنزد خودم به سنجش گرفته ام. من با نگاشتن این یاد داشتهایم هرگز مایل نیستم تا گویا توانایی نوشتن خودم یا به اصطلاح در سفتن یا از آسمان تا ریسمان بافتن را به رخ خواننده ای عزیز بکشم.

در نقد ای عبدالباری جهانی برنقدی صبور الله سیاه سنگ جمله هایی را خواندم ودر موردش اندیشیدم. نخست شما را به خواندن نقد عبدالباری جهانی دعوت مینمایم.

نقد را باهم میخوانیم ومن نگرانی ام را با شما نیز در میان میگذارم.

عبد الباری جهانی نوشت که :

"هر گاه غم خستگی خوانندگان نمیبود همگی این شعر را اینجا میاوردم ولی گمان میکنم که برای سیاه سنگ و سیاه سنگی هاکه چشم های شان بسته است همین یک قسمت بخاطر باز کردن چشم های شان کافی است.سیاه سنگ برایم از حوزۀ شاعری کسی را میتواند نشان دهد که از قلل کوه های خود شعری به این زیبایی گفته باشد؟ چنان شاعری را میتواند نشان دست که شمشیر های سپید دلاوران کندهار را ستایش کرده باشد. به شمول خودش شاعر و نویسنده ای را میتواند معرفی نماید که درین چند سال اخیر به قتل عام واشکریزی مردمان منطقه ای بزرگ قندهارکم از کم دلسوزی اظهار نموده باشد. "

من - که نامم باقی – سمند ر است ،میخواهم با نگاشتن یاد داشتهای تند نویسی ام بخاطر عبدالباری جهانی بسپارم که :

من در مورد شمشیر های سپید نه بل در مورد شمشیرهای خونین که باخون گلگون کفنان در قندهار و از کران تاکران افغانستان آغشته شده است ، کم ننوشته ام. شمشیرهای سپید را شمشیرهای در نیام گفته اند و آنچه در غلاف باشد ، نسزد شخصی را که درموردش کم یا زیاد بنویسد.

من پیش از اینکه بخواهم در مورد دلسوزی شاعران و نویسنده ای و یا دیگران که درمورد "قتل عام واشکریزی مردمان منطقه ای بزرگ قندهارکم از کم دلسوزی اظهار نموده باشد. " بنویسم ودر مورد چند سال اخیر صحبت نمایم ، میخواهم برای عبدالباری جهانی یاد آور گردم که من شاعر نیستم و نه میتوانم با شعر خودم در مورد قتل عام قندهار نمونه ای بیاورم اما اگر تصادفا عبدالباری جهانی من رانویسنده ای بخواهد بشمارآورد ، باز خواهد خواند که در مورد قتل عام و اشکریزی های مردمان قندهار چه نوشته ام.

در سالهای 1357 یعنی چند روز بعد از کودتای ثور در مورد گرفتاری دلاورانی مبارز که از قندهار بودند و توسط دستگاه جاسوسی اگسا گرفتار شدند و آنوقت ها سلیمان لایق همه کاره ای در دستگاه رادیوو اطلاعات فرهنگ وحزب گویا دموکراتیک خلق بود ، من در موردگرفتاری یک عبدالباری دیگر و سید عبدالقیوم از قندهار و سایر دوستان توسط اگسا و یاران سلیمان لایق در داخل افغانستان نوشتم و گزارشم در 23 ثور ارگان اتحادیه عمومی محصلین افغانی در خارج از کشور منتشر گردید . نمیدانم عبد الباری جهانی تاحال همچو نشراتی را به چشم سر دیده است یا خیر ؟

فکر مینمایم اگرشما عبد الباری جهانی همچو نشراتی را میدیدید ، ممکن همچو ادعایی نمیکردید .

بازهم در مقاله هایی متعددی که در سایت ها یا تارنماهای منتشر شده اند ، در باره مظالم و استبدادی که مستبدین رنگارنگ بر مردم دلاورقندهار روا داشته اند ،کم ننوشته ام. لطفا یکبار خود را

زحمت بدهید و درجستجو گر گوگل نگاهی بنام باقی سمندر بنمایید تا در یابید که داوری شما در مورد دیگران تا چه اندازه دور از واقعیت است !

در برج عاج نشستن و دیگران را نفرین کردن شیوه درست نیست.

در مورد شاعران بایست خاطر نشان نمایم ، خشنودم که من شما را در محفلی که بپاس بزرگداشت از شاعر گرانمایه هاتف در ویرجنیا دایر شده بود ، آشنا شدم و نه در کدام محفل دیگری.

از اینرو بخاطر شما میسپارم که نه تنها شاعران و نویسندگانی که در آن محفل در کلبه درویشان مانند شماحضور داشتند ،از محنت مردم قندهار بیغم اند، بلکه با غم واندوه مردم سراسر افغانستان و جهان خود را شریک میدانند ولو خود را جهانی نگفته اند ویا نخوانند.

من در پایان این یادداشت کوتاه یادی از خانم فرهیخته بهار سعید شاعر مطرح در کشور مان افغانستان نموده ونمونه کلام شان را بخاطر شما می آورم.

خانم بهار سعید در شعری به زیبایی درخشش خورشید میسراید :

آزاده

من از این آزاد گی شادم که شد ارزانیم

قومیت بندی نزد در نبست انسانیم

نه اسیر شرق وغربم نه شمال وجنوب

از کجایم؟ کیستم؟ مانند تو افغانیم

( 4-2-1379-جنگ چادر- صفحه 105 )

غمین

میهن ما غصه دارد نوبهارانش غمین

لاله در خونابه روید دشت ودامانش غمین

بسکه نرگس دید کشته از شگفتن گریه کرد

رنگ چشمان ز بشگفتن پشیمانش غمین

دست وپای نوجوانان روی خاک افتاده است

نونهالی شاخه های خوشه افشانش غمین

سبزه ها تا ریشه بوی خون آدم میدهد

میچرد ترسیده آهو در بیابانش غمین

طاقت باران نباشد خانه بمب خورده را

کلبه ها ماتم گرفته برج نیسانش غمین

از نفاق افتاده توفانی که ویران میشود

" قندهار" و " کابل"و"بلخ" وبدخشانش" غمین

12 -1-1377-همان اثر- صفحه 99 )

جدا

اگرخونین دلم یاقوت گردد

به کانی در"بدخشانش"گذارید

زمرد گر شود آوازه پرداز

به " پنجشیر"نگین خیزش سپارید

اگرنرگس شوم شب بو بجویم

به " ننگرهار" رویم دسته دسته

وگر قد میکشم در نارون ها

زخاک "قندهارم" ریشه رسته

سر راه" بهار بلخ" ریزید

شگفته از لبم گر لاله هایی

دلم دامن زده در ارغوان ها

بیافشانید در " خواجه صفایی"

شوم خورشید هرجاییکه تابم

غروب افتاده در " بند امیرم"

وگر در مه بتابم شاعرانه

ره گلگشت پغمان را بگیرم

جدا از میهنم گر خاک گردم

ز گور تیره خاکم را تراشید

عبیر آگین سازیدش زشعرم

بهاری در بر"کابل" بپاشید

20-8-1375

همان جنگ – صفحه 91 و92

آرزو

چشمان مرابه "بلخ " زیبا ببرید

دستان مرابه لمس " بابا" ببرید

خاکستر قلب داغ هجرت زده ام

برسینه داغدار " بکوا" ببرید

یا پیکر من روان " آمو " دارید

یا روح مرا به جسم دریا ببرید

سوز جگر نشسته در خونم را

برمرهم " قندهار " بی ما ببرید

خشت وگل وسنگ از استخوانم سازید

برساختن " کابل "فردا ببرید

صدها بوسه عاشقانه از لبهایم

بر چهره سنگ سنگ کوه ها ببرید

دامن دامن شگفتن شعرم را

برجلوه لاله های صحرا ببرید

( 19-9- 1365- جنگ شکوفه بهار )

نمیدانم که شعر بالا را کدام آهنگساز ماهر برای کدام آهنگسرایی شناسا یا ناشناس سپرده است . تا جایی که گوشهایم بخاطرم می آورند ، اهنگسرایی که شعرهایی عبدالباری جهانی را سراییده است ، شعری از خانم فرهیخته بهار سعید را نیز سراییده است.

با شعری از بهار سعید این یادداشت را بپایان میرسانم.

رهبر

وحشتگران قرن که سر ها بریده اند

دل ها کشیده اند و جگر ها دریده اند

سنگین دلانه کودک شیرین خفته را

در پیش چشم مام به خنجر کشیده اند

شب ها به قصد دخترکان اسیر ترس

در قریه ها برای چپاول چپیده اند

آتشزنان بی وطنانی که روی دشت

لب تشنه تشنه سوخته اند وچریده اند

مسوول درد دربدرانی که روی کاه

در دخمه ها علیل و هراسان خزیده اند

دردا! همین قبیله در اندیشه های خویش

از ره برای رهبری ما رسیده اند

(16-4-1380- همان جنگ چادر صفحه 123 )

یار زنده و صحبت باقی

بدوستان درود ! اگر این شعرگونه ، شعر خوب و میهنی باشد که انتحار و منطق انتحار را در چوکات یک سروده به دید نوجوانان پختون میدهد ، نفرین به این شعر خوب میهنی ! درونمایه این شعرگونه بر اصل دینداری ، وطنپرستی و احترام به مادر استوار است که آقای باری جهانی دانسته آنرا جمعبندی نموده اند .

نخست دینداری : استدلال انتحاری سرچشمه از آیات سورۀ صف میگیرد که می فرماید (ای مسلمانان آیا دلالت کنم شمارا به تجارتی که برهاند شما را از عذاب درد دهنده (10) ایمان آرید به خدا ورسول او و جهاد کنید درراه خدا با اموال خود و با جان های خود این بهتر است برای شما اگر میدانید (11)) آیا ملای پختون این فهم ، درک و دانش اسلامی و مذهبی را دارد که مفهوم (جهاد با جان ها ) را به غیر از انتحار و خود کشی ، انسانی تر و عقلانی تر آنرا تعبیر و تفسیر نموده به مغز جوانان پختون پیچکاری نماید ؟ آیا مسلمانی توانایی ستیغ و بغاوت با این آیات را دارد ؟ هرگز ، حتی پدر و مادر حق ندارند فرزند خود را مانع عملی ساختن خط قرآن گردند !

دوم وطنپرستی : منطق جوان انتحاری ، دفاع از وطن ، جنگ با اشغالگران و کافران به خور شنونده گان و خواننده گان داده شده که اگر از دیدگاه و منطق باری جهانی ، روستار تره کی و هاشمیان به مطلب ببینیم ، به حقیقت کشور مان اشغال شده است و وظیفۀ هر باشنده این سرزمین است که جهاد کند و وطن خویشرا از شر کافران و بیگانه گان برهاند و نجات دهد . اما ، پیآمد پیروزی این جهاد ، انتحار و مبارزه علیه اشغالگران به چی می انجامد ؟ درین جاست که منطق و استدلال انتحاریان و تشویق گران قانون انتحار می لنگد . ایشان به خوبی میدانند که هدف نهایی شان چیست ولی هرگز به این نکته باریک تماس نمی گیرند تا مبادا مشت شان باز شود .

سوم احترام به مادر : جوان پشتون با پشتوانه آیات و وظیفه میهنی و وطنی به جهاد و انتحار میرود و آرزوی گرفتن اجازه از مادر را دارد . مادرش با آنکه شیرش را نمی بخشد که فرزندش اگر کسی را بی گناه بکشد و رفتش به سوی انتحار و خود کشی را پلان دشمنان پاکستانی و ایرانی میداند ، با آنهم فرزند دلیرش به قیام خود استوار است و دلیلش قناعت بخش . مادر پختون فرض عین فرزندش را که همان دفاع از دین و وطن است را فراموش میکند و دلیلی میآورد که در پیش دینداران بی آزرم کفر است . این چگونه مادر است که فرزندش را مانع عملی ساختن سخن خدایش میشود ؟ این چگونه مادر است که فرزندش را مانع حراست از خاک وطن نیکه و بابایش شده ؟ منطق مادر در مقابل فرزندنش به پشیزو کاهی نمی ارزد . این زاری وتقلای مادر بیچاره بی منطق و تصمیم نهایی فرزانه فرزند با استدلالش را آقای باری جهانی بشکل بسیار زنده به شعرگونه اش گنجانید است که آقای صبور سیاهسنگ هم به همین نکته ، انگشت نقد و انتقاد گذاشته است . شعرگونه آقای باری جهانی تشویق کننده جوانان پختون بسوی انتحار ، خودکشی و بسوی عملی نمودن آیات قرآنیست . اینکه فردا چی میشود و با این انتحار اسلامی این پختون مسلمان ، جان چقدر مسلمان دیگر اوغانستانی گرفته میشود برای آقای جهانی بی ارزش است . آنکه میداند هدف چیست نقد میکند و آنکه نمی داند فکر میکند شعر خوب میهنی خوانده است . درین برگه با شمائیم آقای سیاهسنگ پیروز باشید . احمد خلیل نبیل مزاری

باقی سمندر
۲۴ سنبله سال ۱۳۹۰ خورشیدی
سپتامبرسال ۲۰۱۱ میلادی

سلام به خوانندګان ارجمند کابل پرس^?
سلام به آقای افراسیاب
آقای افراسیاب

نوشته شمارا خواندم و شما دراخرین بخش چنین نتیجه ګیری نموده ایدکه :
یک-
« معلوم نيست آقای سياسنگ،نقد و تفسيرخود را بر کدام قسمت شعر استوار کرده است- »
دو-
«اين روز ها ، اتهام زدن به شخصيت های تاريخی و ملی ، گمان ميبرم بر اساس « نيات شوم پشت پرده» استوار است که شايد محترم سياسنگ ، نا خواسته و ندانسته ، ملعبه دست يک عده تاجران فرهنگ و سياست قرار گرفته است »
خوانندګان ارجمند !
سراپای شعر آقای جهانی را درنخستین بخش اصلی مقاله در بالا خواندیم و برداشت سیاه سنګ وتبصره دیګران را نیز ـ نګاهی به چند بیت باهم مینماییم – نخست بخشی ازمتن شعر را در پشتو میخوانیم :

« موري ایله نصیحتونه پریږده خوشي زاری او فریادونه پریږده
نور دي ګریوان په اوښکو مه لندوه د ستنولو می خواستونه پریږده
ما له خپل هوډه اړولای نه سې ما له ایمانه ګرځولای نه سې
ما د جنت کیلي پرون اخیستې ما له باغونو ستنولای نه سې
ما ته به خدای خپل جنتونه راکړي زما د ځوانی به عوضونه راکړي
ستا د شیدو به خپل عوض درکوي د شیدو شاتو به رودونه راکړي
موري پرما ناوخته کیږي ځمه زما مي هدف رانه تیریږي ځمه
نوردي پر ساندو غوږ نیولای نه سم د جهاد نیت مي خرابیږي ځمه »

من برګردان به زبان روزمره ونثری نه شاعرانه ازشعر آقای باری جهانی را در پایان مینویسم وامیدوارم شعرا خودشان بازبان شعری پشتو پیام باری جهانی را درست تر بدانند .
مادر!
نصیحت های بیجا
را
بګذار !
ګریه هاوزاری ها
و فریاد ها را
بګذار !
مادر !
ګریبانت را
با اشکها
میالا
خواسته های
بیهوده را
بګذار
من !
کلید
بهشت را
دارم بدست
خدا
جنت ها
بمن
وبه عوض من
ارزانی میدارد
جوانانی را

خدا
به عوض شیرات
شیری
که بمن داده ای

میګرداند
جاری
دریا های شیررا
مادر !
برایم
بالایم
ناوخت
میګردد !
من
میروم !
من !
ازهدفم
رویګران نیستم ،
من
میروم !
دیګر
به ګپ هایت
ګوش فرا
نمیدهم !
نیت ام در جهاد
نیتم برای جهاد
خراب وتراب
میګردد
من !
میروم .
( پایان ګفت وشنود طالب با مادرش )
آقای جهانی حالا در این دیالوګ از دوزبان سخن میګوید – از زبان مادر و مادری که مهرومحبت مادری دارد و پسری که عشق به جنت ورودبار شیردارد و ارزوی جهاد !
فرزندی که شیر نقد مادر را فراموش کرده وشیر نسیه بهشت را به شیر پاک مادر ترجیح داده است و این شیپور را باری جهانی نواخته است –
شیر پاګ مادر را که نقد است ،
نقد را بګذار وبرای رفتن در بهشت کلید را در ګردن بیانداز وخود ودیګران را بکش !
اینکه بهشت پریروزه طالب در کابل - تعمیرنیمه آباد در چهارراهی عبدالحق در کابل بود حتمن ګادرها و سیمهایش با استخوان های سایر فرزندان ایکه که به شیر مادر بی اعتنا اند – ساخته خواهد شد و اینکه آیا کودکان روی سرک در جاده وزیر اکبر خان در بهشت میروند یا طالب ها – این را ز را خدا میداند و شاید هم باری جهانی و افراسیاب نیز بدانند چون از« نیات شوم پشت پرده » آکاهی دارد وچون پرده بیافتد – خیام داند که کی ماند وکی نماند !
باری جهانی امروز مبلغ طالب ودیروز یار ویاور سلیمان لایق بود !
باری جهانی در سی سال اخیر بارها از یک خط به خط دیګر رفته است .
درهمین شعر باری جهاری – زره ای از بار ترقی – پیشرفت- استقلال وآزادی دیده نمیشود – درهمین شعر باری توهین به مادر و پشت کردن به مادر خود ومادر میهن هویداست .
دیدیم که فرزندی که به مادرخود ګفت ناوخت شده ومیروم – پریروز در کابل چه بالایی بالای مادر میهن آورد واشک چندهزار مادر را ریخت !ومادرخون را به سوګ وماتم روی کلیم سیاه نشاند .
در شعر باری جهانی – اګر باری جهانی میخواست و فکر میکرد – میتوانست چنان بنویسد !
فرزندم !
همراهانت
جویها و رود بار شیر
بهشت وفردوس برین
نه ،
بل
جویبارخون
خانه هاسرنګون
دامن
مادر میهن
آغشته بخون
کردند !
باش
کجا میروی ؟
اګر بروی
شیرم
برایت
نابخشوده باد
باش
کلید جنت
زیر پای منست
زیر پای مادر است
باش !
کجا میروی !

اما افراسیاب مینویسد :
«اين روز ها ، اتهام زدن به شخصيت های تاريخی و ملی ، گمان ميبرم بر اساس « نيات شوم پشت پرده» استوار است که شايد محترم سياسنگ ، نا خواسته و ندانسته ، ملعبه دست يک عده تاجران فرهنگ و سياست قرار گرفته است »
دیده خواهد شد که کی ها ملعبه دست تاجران فرهنګ سیاست و یا از آن بالا تر ملعبه دست تاجران خون وجنایت و دهشت وبربریت قرار ګرفته اند –
هنوز راه دراز است و خواهیم دید که صبورالله سیا ه سنګ تا کجا خواهد رفت و باری جهانی در کجا خواهد ماند یا تغیر مسیر خواهد داد ؟
جبهه اعلان ناشده با مانیفست نا نوشته شده برضد فاشیسم – استعمار نوین وتجاوز رنګارنګ - وحشت وبربریت- استبداد و زور ګویی ها دارد ګسترش می یابد-
ورود علاقمندان مبارزه برضد فاشیسم وتجاوز رنګارنګ در جبهه ضد فاشیسم وضد تجاوز آزاد است – مبارزه برضد فاشیسم وتجاوز دریک جبهه ګسترده – جبهه برضد ایدولوژی فاشیسم – سیاست فاشیسم – فرهنګ و نظام فاشیستی با ابعاد ګسترده اش جریان دارد .
جایګاه خردمندان ونخبه ګان ملی- شاعران ونویسندګان آزاده در پیشاپیش جبهه ضد فاشیستی روی چشمان باقی سمندر قرار دارد .

هموطنان عزیزم!
کوشش ننمائید از یک آدم مریض ونا تکمیل شخصیت جور نمائید.هر چه قدر ما در مورد آقای انتهاری صحبت کنیم به همان اندازه بهاری به خود می بالد که البته من کسی هستم که بالایم تبصره می نمایند.به طور مثال از یک آدم معیوب آنهم معحمد عمر مطبوعات از آن یک شخصیت تقلبی جور کردند ویا اینکه با باهای تقلبی ونیکه های تقللبی برای مان جور کردند.نشود خدای تاخواسته یک فرد مریض دیگر در تاریخ به صفت نویسنده بالای این مردم تحمیل شود.

دوستانو ته سلام!

۱. یوه ورڅ زما یو ایرانی دوست یو ډیر ښکلی فارسی شعر په انګریزی ژبه زما بل انګریز ملګری ته ترجمه کاوه په دی لړ کی یو ځای را ورسید چی (ابرویت دمب مار) په انګریزی ترجمه شو. چی ګورم انګریز دوست مو بیخی حیران شو او له ورایه معلومید چی غواړی وخاندی خو نزاکت یی مراعات کړ او ځان یی ټینګ کړ او ځو شیبی یی د مار په لکی ټوکی کولی چی قیصه یی اوږده ده۰
د شعر په معنی او خوند هغه څوک پوهیږی چه یا د ویل شوی شعر په ژبه ښه پوه اوسی یا له هغی معاشری سره ښه بلد وی چی شعر ور څخه را پاڅیدلی او یا هم حد اقل مثبت ذهنیت ولری۰

۲. شعر یو هنری اثر دی چه د انسان ناقص ذهن سنجولی وی۰ دوستان باید پوه شی چی یو خو د انسان ذهن مکمل ندی او بل تر اوسه هیڅ بی عیبه هنری اثر په دنیا کی نشته۰ موږ که ځیر شو نو ډیری نیمګړتیاوی د نړی په سطحه د مشهورو شاعرانو او هنرمندانو په آثارو کی پیدا کولی شو۰

۳. د هری خبری او عمل لپاره رنګارنګ ترجمی او مختلف برداشتونه کیدای شی۰ د ترجمو او برداشتونو ډول د اشخاصو تربیه۰ سابقه۰ سیاسی او قومی ذهنیت او داسی نورو عواملو پوری اړه لری خو په ټولو ترجمو او برداشتونو کی یوه د اصلی پیښی۰ عمل یا خبری منطق ته نژدی او واقعی ترجمه یا برداشت وی۰ د جهانی صاحب شعر ډیر واضع دی . خوند لری او د ملا په ذریعه د یو غولول شوی ځوان او مور ډیالوګ دی۰
ما ته ډیره د خندا وړ خبره ده چی سیاسنګ ته د مور په پرتله د ځوان خبری منطقی معلومیږی (جار شم ککره).

زه خو وایم چی د کرزی او نورو وزیرانو دی خونه ړنګه شی چی د سیاسنګ غوندی منطق او عقل ژوندی دی او دوی خپله چوکی نه ورته پریږدی۰

های مردم! بگزارید که باری انتحاری هر چه مبگوید بگوید شما خو آدم استین وباری خر ،چرا شما خود را مصروف تحلیل وتجزیه چرندیات باری انتحاری میکنید
از باری انتحاری شما چه توقع دارید؟
اوغان است واضح بگویم خر است

خوانندگان محترم و کارکنان سایت عزیز کابل پرس^?

من فرزند پکتیا استم ولی در کابل بزرګ شده ام و چون مادرم اهل کابل و دری زبان بوده متأسفانه من و چهار برادر و سه خواهرم همه از لذت و افتخار پشتو نوشتن و پشتو خواندن محروم شده ایم و من تا زنده باشم این ګله را از پدر و عمۀ مرحومم که تا اخیر عمر با ما زندګی میکرد در دل خواهم داشت که با ما پشتو صحبت نکرده اند و ما را با زبان زیبای پشتوی وطن ما تا اندازه ای بیګانه ساخته اند. البته آنقدر می فهمم که مفهوم شعر جهادی جهانی صاحب را درک کنم.
جناب باری جهانی،
شعر حماسی « موری رخصت راکوه ځم در څخه» را خواندم و به شما تبریک میګویم. شما توانسته اید احساس نجیب دفاع از وطن را به نحو احسن به جوانان وطن با مهارت عالی انتقال دهید.
من از مسوولین سایت تمنی میکنم آن قسمت شعر را که از زبان مادر گفته شده، البته به اجازۀ شما حذف کنند و تنها آن قسمت از شعر را که از زبان پسر با شهامت و وطن پرست افغان که در راه رهایی خاک و وطنش از شر اشغالگران سروده شده به مطالعۀ مردم بگذارند که تأثیر آن هنوز هم بر جوانان و مدافعین وطن دو چندان گردد.
چرا ؟
برای اینکه گفتار و فریاد زن چه مادر باشد و یا نباشد در افغانستان، کشوریکه به زن دو توت هم ارزش قایل نیستند، نه تنها مؤثر نیست بلکه در کنار سخنان شهامت بار و حماسه ساز فرزند مجاهد و مبارز وطن، وزن ِ بقیۀ شعر را که دعوت به جهاد و دفاع از خاک وطن و خود کشی در راه آن است ضعیف می سازد. از جانب دیگر زن در افغانستان سائلی بیش نیست! که با آواز بی صدا عشق می طلبد، رحم و عدالت می خواهد، ولی دست بی صدای غریقی است که از آب برون شده. جهان زن، جهان تنهایی است و جهان بی صدایی.
بیدل صاحبدل پیغمبر و سردار شعرا چه خوش گفته است :

گوش ترحمی کو کز ما نظر نپوشد
دست غریق یعنی فریاد بی صداییم

پس اجازه بدهید سخنان بی صدای مادر از کنار این شعر پر صدا و طوفان زا کنار برود و این سرودۀ دفاع و مبارزه از سینه به سینه نزد جوانان و نو جوانان سفر کند و کتله های زیادی را برای دفاع از وطن، از ناموس وطن و از دین و مذهب و عقیدۀ مردم وطن خود را در راه این همه فدا کردن آماده سازد.
باز هم آفرین به جهانی صاحب که توانسته با چه توانایی این پیام وطن پرستی را به جوانان خاصتاً به جوانان و نو جوانان طالب انتقال دهد.
با عرض سلام
کجیر سورګل از ګردیز پکتیا

هر نفر را در طویله خاص او
بسته اند اندر جهان جستجو (مولانا)

شاعر در شعر خود بزرګترین پدیده طبعیی عشق و محبت را که خالق عالم در وجود مخلوق خود خلق نموده فدای دین وی بخاطر سیاست میکند. خالق عشق و محبت مادر و فرزند را در تمام موجودات قبل از دین خود خلق کرده چون اساس و پایه زندګی را تشکیل میدهد. اساسات دین اخلاق است نه بر عکس.

از نګاه روانشناسی شاعر به یک مشګل سیاسی مواجه بوده که با ریختن آن در این شهکار خود را آزاد و دیګران راممکن نالان و سر ګردان.

مرا ساقی درون جان است بنګر
دمادم میدهد نقلم ز ساغر (عطار)