یک پرسش روشن و چند پاسخ مبهم!

نوت: این پرسش و پاسخ هرچند سه ماه قبل انجام شده است اما با توجه به فضای باز کابل پرس^? و علاقمندی خواننده گان به این نوع مباحث٬ لازم دانستم تا این بحث در کابل پرس نشر گردد و خواننده گان کابل پرس نیز با ارائه نظراتشان در بحث شرکت کنند. از شبکه قرآنی عروه الوثقی تقاضا نمودیم تا این گونه مباحثات ادامه پیدا کند اما با تاسف تیم شبکه مذکور از ادامه بحث طی نامه انصراف خویش را اعلام نمودند.

پرسش چنین بود

با توجه به متون ادیان توحیدی (ادیان ابراهیمی ) در مورد زمان حضور حضرت آدم در زمین و آنچه که امروز تحقیقات علمی و اکتشافات نشان میدهد اختلاف عمیق بوجود میاید که ازنگاه آموزه های دینی در مورد زمان حضور حضرت ادم در زمین تا اکنون حدود شش هزار سال میگذرد و قبل از آن به نقل از کتوب ادیان آسمانی انسانی در زمین وجود نداشته است٬ اما اکتشافات علمی نشان میدهد که انسانها میلیونها سال قبل در زمین زندگی میکرده است. اجساد یخ زده به دست امده از قطب شمال نشان میدهد که بیتشر از یک میلیون سال پیش این اجساد در زمین زندگی میکرده است لطقا اگر ممکن باشد روشن کنید که این اختلاف عمیق بین اکتشافات علمی و متون دینی چرا و چگونه است و اختلاف بین دین و علم را چگونه میشود در کنار هم قرار بدهیم بدون اینکه تضادی بین این دو واقع شود و در صورت متضاد بودن کدام یک را انکار و یا قبول کنیم؟

جواب : شبكه قرآني اينترنتي افغانستان

در مورد اختلاف و تضادي كه بين قرآن و اكتشافات علوم تجربي در باره وجود انسان شما اشاره كرديد بايد گفت كه اگر قرآن گفته باشد قبل از اين انسانها كه از نسل آدم و حواء مي باشند هيچ انساني در زمين وجود نداشته ، در اين صورت ميان آموزه هاي قرآن و علوم تجربي تضاد برقرار مي شود البته آن هم بشرطي كه فرضيه علوم تجربي به اثبات و قطعيت رسيده باشد .

اما واقعيت قضيه چيزي ديگر است و آن اينكه : مطلبي را كه قرآن كريم به آن تصريح كرده و قبول دارد آن است كه انسانهاي موجود از نسل حضرت آدم و حواء مي باشد حال در مورد اينكه عمر وسال اين انسانها حدود 9000 سال مي گذرد يا آنچه كه شما نوشتيد و... اما قرآن در هيچ جاي نگفته و تصريح و يا اشاره هم نكرده كه قبل از نسل آدم و حوا هيچ انساني در روي زمين وجود نداشته بلكه در اين مورد كاملا ساكت است و چيزي با صراحت نگفته . بنا بر اين اگر ثابت شود كه انسان ها پيش از يك مليون سال در زمين وجود داشته هيچ تضادي بين قرآن و علم بوجود نمي آيد زيرا قرآن وجود هر انساني را بطور كلي نفي نكرده . ممكن است قبل از نسل آدم و حوا در روي زمين انسانهاي وجود داشته چنانكه در بعضي از روايات آمده كه قبل از نسل حضرت آدم و حواء انسانهائي وجود داشته با عنوان ( نسناس ) كه در اين صورت با ديدگاههاي علوم تجربي منافاتي پيدا نمي كند . حتي شواهدي را از خود قرآن نيز مي توان بدست آورد كه قبل از نسل آدم ، انسانهائي وجود داشته مانند آيه : وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ (٣٠/ بقره ) بياد آور ( اي پيامبر) زماني را كه پروردگارت به ملائكه فرمود من در روي زمين انسانهائي را به عنوان خليفه و جانشين خود قرار خواهم داد ملائكه گفتند آيا كساني را قرار مي دهي كه در روي زمين فساد و خونريزي مي كنند .- بر طبق اين آيه گويا انسانهائي قبلا بوده و خونريزي مي كرده كه ملائكه فورا در جواب خدا ذهنش به سوي آنها رفته و الا از اعمال و كردار انسانهاي آينده كه خبر نداشتند جز خود خداوند .

بنا بر اين با اين توضيح در اين قضيه هيچ تضاد و اختلافي بين قرآن و علم ديده نمي شود و اما در مورد كتابهاي آسماني ديگر همچون تورات و انجيل و زبور هيچ گونه قضاوتي نمي توان كرد كه آنها با علم تضاد و اختلاف داشته يانه اگر كتب مقدس موجود را در نظر گيريم كه دچار تحريفات زياد شده و تضادهاي زيادي ممكن است با علم پيدا كند اما كتب مقدس واقعي كه از آنها اثري وجود ندارد گمان نمي رود كه با علم تضاد پيدا كند زيرا سخن خداست و خدا از تمام جوانب امور آگاه است . والله اعلم بالصواب

تلاش علمای عزیز برای اثبات اینکه دین و علم در تضاد نیستند٬ در این پرسش و پاسخ بر پایه ی ممکنات٬ روایات و تفاسیر استوار است در این پاسخ مبهم برای استناد نمودن نه آیه صریح قرآن مجید وجود دارد و نه حدیث پیامبر٬ منابع که اصل و اساس مستنداد است و هم ازنگاه دینی غیر قابل رد.

همانطور که در این پاسخ آمده است، علمای عزیز بر اساس آیه های قران مجید مبنی براینکه آغاز نسل بشر از حضرت آدم و حوا آغاز یافته است را تاکید دارند اما اضافه میکنند که در مورد انسانهای ماقبل آدم و حوا قرآن ساکت بوده و برای حضور و عدم حضور آن انسانها اشاردر قرآن نشده است. از این قسمت پاسخ٬ آیا این برداشت بوجود میاید که عدم اشاره قرآن مجید مبنی بر زیستن و نزیستن انسانهای قبل از آدم و حوا تضاد بین دین و علم را از میان بر میدارد؟
٬ تاکید کتاب های آسمانی براین است که آغاز نسل انسانها در زمین از آدم حوا آغاز یافته است و از این پاسخ دوگانه و متضاد مردد بودن در پاسخ و یا نداشتن جواب اعضایی شبکه قرآنی را میشود براحتی برداشت کرد. در حالیکه اکتشافات علمی این عصر ثابت میکند انسانها از میلیونها سال پیش در زمین زندگی میکردند.
هر چند تصور اینکه انسانها از چگونگی تاریخ میلیونها سال قبل بوسیله علم و تکنولوژی به آن دست خواهد یافت در آن زمان وجود نداشت و اگر نه مسلما در متون و کتوب دینی به این مسئله عمیقا پرداخته میشد تا انسان فضول و کنجکاو امروز مجال سوال کردن نداشته باشد .

در قسمت دیگر پاسخ٬ آیه ۳۰ سوره بقره را استناد نمودند که هیچ ربط به پرسش نمیتواند داشته باشد و حتی اشاره هم دال براینکه قبل از آدم و حوا انسانهای میزیسته است اشاره نشده ٬ و کوشش میشود تا با تفسیر و برداشت از آیه متذکره برای ثابت کردن انسانهای ماقبل ادم و حوا و نه ترجمه صریح خود آیه، از پاسخ دادن به سوال به نوع طفره رفته باشند٬ البته تفاسیر این نوعی از آیات خود اشکالات و سوالات زیادی را خلق میکند.

در قسمت دیگر پاسخ٬ علمای عزیز تکیه کرده اند بر پایه ی ممکنات و روایات که گویا طبق روایات بدون آدرس( غیر معتبر) انسانهای وجود داشته است که قبل از آدم و حوا درزمین میزیستند بنام ( نسناس )٬ برداشت که از این قسمت پاسخ بدست میاید چنانچه خشم بر انگیز نباشد اینست که راویان و نقالان مذهبی محترم معلوم نیست از کدام منبع معتبر نقل و قول میکنند مگر اینکه در خواب رویایی دیده باشند و یا در بیداری خیال پردازی کرده باشند٬ راویان مذهبی همانند نویسنده کتاب هزارو یک شب است و روایت داستانهای خواندنی متن آن کتاب که در این صورت تکیه دادن و استناد کردن بر اساس روایت پاسخ یست بی پایه و اساس٬ به طور مثال بعد از مرگ پیامبر اکرم ابوحریره محدث معروف٬ بر سر منبر٬ حدیث را از پیامبر نقل کرد که هر کس یک پیاز حکه را در مکه نوشجان کند یک وجب از خاک بهشت را تصاحب نموده است٬ مردم پس از شنیدن این حدیث گروه گروه رفتن و تمام پیازهای که در حکه بود را خریداری و به مکه آوردند. گفته شده است در حکه تاجر بوده است که از بیم خراب شدن پیازهایش از ابوحریره تقضای کمک میکند و ابوحریره نیز با این ترفند تمام پیازهای تاجر را به فروش رساند.

در نتیجه گیری کلی از این مبحث٬ ملایان٬ خاخام ها و کشیش ها از بدو تاریخ ادیان تلاش کرده اند تا به هر وسیله ممکن سیطره خویش را بر جامعه داشته باشند و در پاره ی از موارد نعوذباالله به کمک خدا توانا و بزرگ میشتابند و ندانم کاری هایش را اصلاح٬ تفسیر و توجیه میکنند.